Drapo static publication
Fonds voor Sociale Instellingen Staatsmijnen
Entity representation for https://id.drapo.nl/eb6f1527-ef83-5216-b346-5c8b7d946a2b
Original record
This local page is the data.drapo.nl landing page for the entity. The original catalog record remains available on limburgsevaandels.nl.
Holdings
- Fonds voor Sociale Instellingen Staatsmijnen 1953 (±)Visual Artwork
Links
Embedded JSON-LD
{
"@context":
{
"@vocab": "https://schema.org/"
"prov": "http://www.w3.org/ns/prov#"
"rdfs": "http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#"
"schema": "https://schema.org/"
"drapo": "https://data.drapo.nl/def/"
}
"@graph":
[
{
"@type": "Organization"
"name":
{
"@value": "Fonds voor Sociale Instellingen Staatsmijnen"
"@language": "nl"
}
"identifier":
{
"@type": "PropertyValue"
"name":
{
"@value": "Nodegoat ID"
"@language": "nl"
}
"propertyID": "drapo:nodegoat_id"
"value": "ngNz5U287OTEzMjRfNW2zYTVhNnNc"
}
"foundingDate": "1918"
"location":
{
"@type": "Place"
"name":
{
"@value": "Staatsmijnen"
"@language": "nl"
}
}
"additionalType":
{
"@type": "DefinedTerm"
"name":
{
"@value": "Bedrijfsvereniging"
"@language": "nl"
}
}
"subjectOf":
{
"@type": "CreativeWork"
"name":
{
"@value": "Drapo - notitie over Fonds voor Sociale Instellingen Staatsmijnen"
"@language": "nl"
}
"about":
"text":
{
"@value": "Serge Langeweg:
Opgericht in 1918 door Staatsmijnen was het doel van het FSI de belangen van de personeelsleden te bevorderen en hun sociale en culturele leven – en dat van hun gezinsleven – te stimuleren. Een achttal vlaggen met opschriften, naar alle waarschijnlijkheid daterend uit de eerste helft van de jaren 1950, illustreren en benoemen een scala aan activiteiten dat het Fonds ontplooide. De culturele invalshoek van het FSI uitte zich van begin af aan door het organiseren van concerten en feestavonden. Toneel- en muziekuitvoeringen stonden op het programma, waarbij regelmatig ook de muziekkorpsen van de Staatsmijnzetels Wilhelmina, Emma en Maurits – en later dat van Staatsmijnen/DSM concerteerden. Ook trad het FSI op als subsidiegever op het gebied van sociaal en cultureel werk. De muziekkorpsen konden regelmatig op financiële steun van het Fonds rekenen, voor de aanschaf van uniformen, instrumenten of vaandels.
Behalve cultureel vermaak stonden andere vormen van ontspanning, vrijetijdsbesteding en educatie op de agenda van het FSI. Met steun van het Fonds werden er kinderfeesten georganiseerd, en kwamen er schooltuintjes, speeltuinen, parken en vakantiehuizen tot stand. Tussen 1948 en 1960 exploiteerde het Fonds ook het zwembad Ehrenstein in Kerkrade.
In 1938 werd op initiatief van het FSI een begin gemaakt met de aanleg van een Botanische Tuin in Terwinselen (Kerkrade). Het doel was om mijnwerkers en hun gezinnen voorlichting over bloemen en planten te geven. Een bezoek aan de tuin werd gezien als zinvolle vrijetijdsbesteding. Het ontwerp was van tuinarchitect en plantendeskundige John Bergmans (1892-1980). Pas na de Tweede Wereldoorlog, in 1945, werd de Botanische Tuin officieel geopend.
Ook op het gebied van materiële voorzieningen voor mijnwerkers en hun gezinnen ontplooide het FSI uiteenlopende activiteiten. Toen het Fonds in februari 1918 werd opgericht, was de Eerste Wereldoorlog nog in volle gang. Hoewel Nederland buiten de oorlog bleef, was er wel sprake van schaarste aan veel elementaire zaken. Het Fonds begon zijn activiteiten dan ook met crisisvoorzieningen, zoals gaarkeukens en coöperatieve winkels.
Tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog stond voedselvoorziening aan de mijnwerkers en hun gezinnen opnieuw voorop. Via gaarkeukens werd voedsel verstrekt en was er een brood- en melkvoorziening. De wintervoorraad aardappelen en groenten kon desgewenst via het FSI worden betrokken. Het aanbieden van lunches in de kantine van het Centraal Laboratorium van Staatsmijnen in Geleen, waarmee het FSI in 1948 begon, leidde tot exploitatie van in totaal 38 kantines bij de verschillende bedrijfsonderdelen van Staatsmijnen.
Voor de vele jonge vrijgezellen die vanuit de rest van Nederland en uit het buitenland als arbeidsmigrant naar de mijnen kwamen, was het vinden van huisvesting een groot probleem. Al vanaf de oprichting in 1918 was het FSI daarom eigenaar of exploitant van zogenoemde gezellenhuizen, waar ongehuwde mijnwerkers verbleven op basis van kost en inwoning. Er waren gemeenschappelijke eet- en recreatiezalen. Het FSI beheerde in 1950 acht gezellenhuizen. Er woonden in totaal meer dan 1500 mijnwerkers. Het aantal gezellenhuizen werd in de jaren daarna teruggebracht. In 1960 stootte het FSI het laatste onder zijn beheer staand gezellenhuis - in de mijnwerkerswijk De Egge in Brunssum - af.
Een andere materiële voorziening was de oprichting en exploitatie van openbare badhuizen. In de jaren 1920 begon het FSI daarmee. Geen overbodige luxe in een tijd dat bad- en douchevoorzieningen in huis geen vanzelfsprekendheid waren. In 1954 werden de volksbaden van het FSI in Treebeek en Terwinselen door maar liefst 80.000 gasten bezocht. Daarna ging het snel achteruit. Tien jaar later bleken de openbare badinrichtingen te zijn achterhaald. De badhuizen van het FSI werden aan het eind van 1965 gesloten."
"@language": "nl"
}
}
}
]
}